Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CYOK) Nedir?
Ceza yargılaması sonucunda mahkeme tarafından sanık hakkında farklı nitelikte kararlar verilebilir. Bu kararlardan biri de “Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CYOK)”dır. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı, fiilin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin ve suçun unsurlarının oluştuğunun kabul edildiği hâllerde, ancak sanık hakkında ceza verilmesini engelleyen veya ceza verilmesini gereksiz kılan hukuki bir nedenin bulunması durumunda verilen bir hüküm türüdür. Başka bir ifadeyle, mahkeme tarafından gerçekleştirilen fiilin suç teşkil ettiği kabul edilmekle birlikte, somut olayda kanunun öngördüğü özel nedenler nedeniyle sanığa ceza verilmemesine karar verilebilir.
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Hangi Durumlarda Verilir?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223. maddesinde düzenlenen hüküm türleri kapsamında, belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilir. Bu kararın verilebileceği durumlar somut olayın özelliklerine göre değişmekle birlikte, özellikle aşağıdaki hâller önem taşır:
- Yaş küçüklüğü: Fiili gerçekleştiren kişinin yaşı nedeniyle ceza sorumluluğunun bulunmaması veya ceza sorumluluğunun özel hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi gereken durumlar.
- Akıl hastalığı: Kişinin, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğini etkileyen bir akıl hastalığının bulunması hâli.
- Cebir veya tehdit altında suç işlenmesi: Kişinin karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı bir cebir ya da tehdit nedeniyle suç teşkil eden fiili gerçekleştirmek zorunda kalması.
- Meşru savunma: Kişinin kendisine veya başka bir kişiye yönelmiş haksız bir saldırıyı, kanunun öngördüğü şartlar çerçevesinde bertaraf etmek amacıyla hareket etmesi.
- Diğer hukuka uygunluk ve kusurluluğu etkileyen nedenler: Kanunda belirtilen ve somut olayda kişinin cezalandırılmasını engelleyen özel şartların bulunması.
Burada önemli olan husus, her olayda aynı sonucun ortaya çıkmamasıdır. Bir fiilin hangi hukuki kapsamda değerlendirileceği; olayın gerçekleşme şekli, failin yaşı, kusur durumu, mevcut deliller ve uygulanacak kanun hükümleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.
CYOK ile Beraat Kararı Arasındaki Fark
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı ile beraat kararı aynı anlama gelmez. Beraat kararında, kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesine bağlı olarak sanığın mahkûmiyetine karar verilmesini gerektirecek yeterli hukuki temel bulunmadığı sonucuna ulaşılır. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararında ise fiilin sanık tarafından gerçekleştirildiği ve somut olayın belirli koşulları bakımından hukuki değerlendirme yapılması gerektiği kabul edilmekle birlikte, kanunda öngörülen nedenlerden dolayı sanığa ceza verilmemesine karar verilir. (Fiilin işlendiği ve suç olduğu kabul edilir ancak kanuni gerekçeyle ceza verilmez. Beraat kararında ise suç varlığından bahsedilmez.)
Bu nedenle kararın hukuki niteliğinin ve gerekçesinin somut olay açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
CYOK Kararı Adli Sicil Kaydına İşlenir mi?
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararın verilmesinin ardından bu kararın sicile işlenmemesi nedeniyle sabıka kaydında herhangi bir şekilde bu karar görülmeyecektir.
Sonuç
Beraat kararı olmamakla birlikte kanunda belirtilen belirli hallerde doğrudan hâkim tarafından verilen ceza verilmesine yer olmadığı (CYOK) kararı; kişiye bir mahkûmiyet yüklemediği için adli sicil (sabıka) kaydına işlemez ve tek başına memuriyete engel teşkil etmez.
Hukuki Bilgilendirme
Bu konu hakkındaki mevzuat, emsal kararlar ve detaylı bilgi için büromuzun resmi web sitesi olan cecen.av.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.
Konunun ayrıntılarını ve uygulamadaki yansımalarını ele aldığım bilgilendirici videomuzu YouTube kanalımdan izleyebilirsiniz.
(Not: Sitemde yer alan makaleler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hak kaybına uğramamak adına doğrudan hukuki danışmanlık almanız tavsiye edilir.)